I have a dream

Kim Jong-il. Nee, niet nummer 472 op het menu van de afhaalchinees, maar de baas van Noord-Korea. Zijn volk lijdt al jaren honger, maar dat mag de dictatoriale pret niet drukken. Wel meedoen aan het WK voetbal, maar verder lekker leninistisch bezig blijven, wie doet je wat? Obama niet, want die heeft net de Nobelprijs voor de Vrede gekregen. Het corrupte westerse gedoe is Kim Jong-il een doorn in het oog. Hij wil zijn volk behoeden voor het gif van de hebzucht. Vandaar dat hij deze week in al zijn wijsheid besloten heeft rare kapsels te verbieden. Het zal mij benieuwen hoe het voetbalteam van Noord-Korea er straks in Zuid-Afrika bij loopt. Coupe bloempot?

Eigenlijk ben ik best jaloers op Kim Jong-il. Ik zou graag even in zijn schoenen staan, maar dan met ons kikkerlandje in de rol van Noord-Korea. Doe-het-zelven zou verboden zijn, net als scooters, en op het stelen van iPhones stond standrechtelijke executie. Alle volwassenen moesten verplicht wiet roken of xtc slikken, want we namen onszelf anders veel te serieus. Iedere ochtend zou ik mijn onderdanen samentrommelen op grote pleinen. Ik zou ze duidelijk maken dat we een ingewikkeld gezelschapsspel van het leven hebben gemaakt, met tal van geschreven en nog meer ongeschreven regels. Ik zou ze vertellen dat we gegijzelden zijn van een meedogenloos systeem. Ik zou ze op het hart drukken dat geluk in andere dingen zit dan materie. Ik zou eenieder uitnodigen om vandaag goed te doen, al was het maar in de vorm van een vriendelijke lach of een praatje met de conducteur. Ik zou mijn onderdanen vragen, nee, smeken, de schellen te laten vallen en voortaan gewoon en eerlijk zichzelf te zijn.
'We zijn aangeklede apen,' zou ik besluiten, 'die doen alsof het niet zo is. Dan maar terug de bomen in!'

Alle gekheid op een stokje. Ik ben helemaal niet geschikt voor dictator. Toch kan ik het niet laten te fantaseren. Ik zie een zee van mensen voor me die op mijn commando hun vinger op hun hoofd plaatsen en drie keer 'oelk' roepen, zo massaal en hard dat seismografen over de hele wereld het geluid als een aardbeving met een kracht van 2.6 op de schaal van Richter registreren.

Eat that, Kim Jong-il!


Ep Meijer 2009

Doe maar gek, dan doe je al gewoon genoeg

'Welkom bij Studio Sport, dames en heren. Heeft u het bord op schoot? Vooraleer we naar het vaderlandse neusschuiven gaan, eerst even live naar Astana, waar zojuist de even bloedstollende als verrassende finale van het wereldkampioenschap persoonlijkheidsstoornissen heeft plaats gevonden. Tegen alle verwachtingen in is de Nederlandse delegatie op een teleurstellende elfde en laatste plek geëindigd. Het gekkengetal, maar dat is een schrale troost. Onze verslaggever Youp was getuige. Youp, wat is er in vredesnaam gebeurd?'
'Tja, Thom, daar vraag je me wat. Je zult maar als torenhoge favoriet starten, niets aan het toeval hebben overgelaten. AAHD, ADHD, NPS, PPS, SPS, afijn, noem de persoonlijkheidsstoornis maar op waarvoor er een afkorting bestaat, of Nederland had hem in huis. Het leek de perfecte strategie om de titel in de wacht te slepen.'
'Maar het liep anders.'
'Wat je zegt, Thom. In de eerste ronde leek het nog of de all round-vlieger van coach Sieldragher op zou gaan. Even, heel even lag Nederland zelfs op kop. Maar toen kwam het keerpunt en daar hebben onze gestoorden als vanouds moeite mee.'
'Wacht eens even, er was voor de keerpunten toch speciaal een Australische coach aangetrokken?'
'Klopt, Thom. Volgens insiders heeft Greg Almighty geweldig werk verricht. Maar uiteindelijk heeft hij het probleem niet tussen de oren vandaan kunnen krijgen.'
'Wat nu? Ik bedoel, onze deelname aan Vancouver komt in gevaar!'
'Inderdaad, Thom, de situatie is ernstig. Je moet er niet aan denken dat Nederland er straks niet bij zal zijn. Er is op bondsniveau dan ook al druk overleg gaande. Vast staat al wel dat het anders moet, minder complex.'
'Kan dat met Sieldragher?'
'Ik ben bang dat we geen keuze hebben, Thom. De tijd tot Vancouver is te kort. Bovendien zit de concurrentie natuurlijk ook niet stil, alle topcoaches zijn bezet.'
'Enig idee hoe we het moeten gaan redden?'
'Ik heb het er met collega's van andere toplanden uitgebreid over gehad, Thom. De algemene mening is toch wel dat Nederland zich moet focussen op gewoon doen, dan doe je immers al gek genoeg.'
'En gaat dat lukken?'
'Laat ik het zo zeggen, het wordt spannend.'
'Dank je wel, Youp in Astana. Voor de volledigheid, dames en heren, het wereldkampioenschap persoonlijkheidsstoornissen werd dit jaar gewonnen door België dat zijn eveneens gebrekkige keerpunt wist te compenseren doordat de teamleden een vinger op hun hoofd plaatsten en drie keer heel hard 'oelk' riepen. Tweede werd Kirgizië met de man die zeker wist dat hij een fietsventiel was en het brons ging traditioneel naar de VS met George W. Bush. Dan nu zoals beloofd naar het neusschuiven. Zal NSCVV* zijn zegereeks voortzetten?'


* Neus Schuif Club Verstopte Voorhoofdsholtes

Verliezen

Mijn vriendin en ik hadden het er nog over.
‘Zou jij hem opstellen?’ vroeg ik.
‘Ik zou hem naar huis sturen,’ antwoordde ze.

Zo dacht ik er ook over. Alleen had ik nog een reden. Boulahrouz opstellen was vragen om een rode kaart. Er hoefde maar één Rus op het lumineuze idee te komen om onze verdediger fijntjes aan de tragedie te herinneren of hij zou door het lint gaan.

‘Hey you! Next time, make a live one!’

Geheid dat Boulahrouz erop was gaan slaan en uit het veld zou worden gestuurd.
Voetbal is oorlog. Niet opstellen dus.

Maar wat deed Van Basten?

Hij stelde Boulahrouz op en ik denk te weten waarom. Het team wilde hem niet laten vallen, juist nu niet. Het team voelde met de verdediger mee, een tikkeltje teveel zelfs. Het team realiseerde zich dat er belangrijker zaken zijn dan een rond ding waar je achteraan holt. De focus was eraf.

Dat, gevoegd bij een tactische meesterzet van de coach van de Russen, ons aller Guus Hiddink, om Schneijder en Van der Vaart het opbouwen onmogelijk te maken, en de pijnlijke uitschakeling van het Nederlands elftal tijdens het EK van 2008 is verklaard.

Boularouz is zijn dochtertje kwijt. Dat is nog het ergste.

Maar hoe zit het nou met de waarheid?

Misschien is het wel omdat we weten dat we doodgaan. Als we echt gingen nadenken dan werden we ons bewust van iedere tel die ons nog tot de dood rest. Da’s geen leven.

Wat te doen als je niet de hele tijd aan sterven wilt denken?

We doen gewoon alsof we gek zijn. We maken er een complex gezelschapsspel van, met tal van geschreven en vooral ongeschreven regels. Komt dat zien, er is een rol weggelegd voor iedereen!

De waarheid? We ontkennen de waarheid omdat we hem niet aan kunnen. We haten de waarheid.

De waarheid is dat we, om met Multatuli te spreken, van de maan bezien allen even groot zijn. Ik zou zelfs nog verder willen gaan: vanaf die hoogte verschilt de mensheid in niets van een verzameling mierenkolonies.

De waarheid is dat we ons druk maken om niets. En dan gaan we dood en veranderen we in wormenvoer.

De waarheid? Die zeg je elkaar alleen als je ruzie hebt.
‘Je bent een egoïstische klootzak!’
‘En jij een hysterische heks!’

Je zou bijna zeggen dat de waarheid er is om afgezoend te worden. In werkelijkheid helpt niets tegen de waarheid. Niet echt.

Maar wat nou als ik hem opschrijf, althans in mijn versie? De Amerikaanse schrijver Dave Eggers deed het, maar o wat hadden de mensen in zijn naaste omgeving het er moeilijk mee. Ik heb het ook eens gedaan, maar met dat boek moet ik wachten tot sommige mensen dood zijn.

Met de waarheid doe je niemand een plezier.

Toch moet het er op deze plaats maar van komen. De waarheid en niets dan de waarheid. Ademt u diep in, want hier komt die.

Ik was gisteren voor het eerst in mijn leven voor Duitsland.

Kat in het bakkie

Heel Nederland is na de eclatante zege op wereldkampioen Italië trots op de verrichtingen van Marco van Basten en de zijnen.

Heel Nederland?

Er is één individu van Dietschen bloed dat het wonder van Bern met gemengde gevoelens aan heeft gezien.

Wat hem betreft walsen Frankrijk en Roemenië straks over Oranje heen. Mocht het toch zover komen dat het Nederlands elftal de groepsfase overleeft, dan rekent hij in de knock out-fase op keiharde tackles van de tegenstanders, zodat onze sterren trekkebenend het veld moeten verlaten. Koste wat het kost dient vermeden te worden dat ‘we’ verder komen.

En waarom?

Pieter Vink wil de finale fluiten. Als voetballer kon hij de top niet halen. Misschien, zo liet hij in diverse interviews weten, lukt het als scheidsrechter wel. Als het keurkorps van Marco van Basten zo blijft spelen als tegen Italië, gaat er een Turk of een Zweed met de eer strijken. Vandaar dat Vink publiekelijk hoopt dat Nederland vroegtijdig sneuvelt.

Even publiekelijk heeft hij al laten weten dat hij het liefst in het zwart gekleed gaat tijdens de eindstrijd. Die kleur kleedt immers zo slank af.

Pieter Vink mag een prima arbiter zijn. Maar ik stel voor hem naar een ander toernooi af te vaardigen: het Europees Kampioenschap ijdelheid. Succes verzekerd.

Het leven is een tombola

‘Jullie Nederlanders snappen helemaal niets van voetbal.’
‘Pardon?!’
‘Heb je gisteren de wedstrijd AZ – NAC gezien? De ploeg van Van Gaal domineerde 85 minuten lang, maar vergat het klasseverschil met meer dan één doelpunt uit te drukken. In de slotfase scoort NAC tweemaal door blunders in de verdediging. De coach zei het zelf, je moet het gezien hebben om het te kunnen geloven.’
‘Dat is voetbal. Ik kan me nog een Champions League-finale herinneren. Bayern München leidt tot de 89-ste minuut met 1 – 0. In de laatste minuut komt Manchester United via een hoekschop langszij. Iedereen maakt zich al op voor de verlenging. Maar dan komt, anderhalve minuut in blessuretijd, via een vrijwel identieke situatie als bij de gelijkmaker, alsnog de 1 – 2 op het scorebord. Dat was echt genieten, al was het maar vanwege de rotkop die Oliver Kahn trok.’
‘Dus je hebt het eerder gezien, maar je hebt er niets van geleerd.’
‘Hoezo?!’
‘Jullie Nederlanders denken dat voetbal attractief moet worden gespeeld.’
‘Natuurlijk, het blijft een kijkspel.’
‘Onzin! Het resultaat, dat is het enige wat telt. En hoe doe je dat? Je zet een slot op de deur. Je stelt een muur van verdedigers op voor de goal, waar je alleen doorheen komt als je heel veel geluk hebt. Op het middenveld lopen bal-afpakkers rond en voorin heb je een paar snelle jongens staan. Zodra de tegenstander zich te ver waagt, krijgt hij een messteek, diep in de borst.’
‘Dat is catanaccio, dat is laf.’
‘Welnee. Weet je wat het probleem is met jullie Nederlanders?’
‘Nou?’
‘Als enige volk ter wereld denken jullie dat de bal niet rond is, dat je het toeval kunt beïnvloeden met uitgekiende opstellingen. 4-4-3, 4-4-2, met of zonder ruit op het middenveld. Bullshit. Je hebt één goede doelman, vijf spijkerharde verdedigers en vijf opportunisten nodig.’
‘Toch kijk ik liever naar AZ tegen NAC. Omdat het een beetje zoals het leven zelf is, weet je, zo’n wedstrijdverloop. Soms denk je dat je er bijna bent, maar dan slaat het noodlot toch weer toe.’
‘Nou, in dat geval wens ik jullie Nederlanders veel succes toe de komende EK. Jullie zullen het nodig hebben.’

Zevenklapper

‘Wil je een glaasje verse jus, schat?’
Marnix Smit zuchtte diep. ‘Je weet toch dat mijn keel dicht zit op wedstrijddagen? Ik weet dat je het lief bedoelt, maar vraag me er alsjeblieft niet meer om.’
‘Waarom zo defensief?’ vroeg zijn vrouw en schudde haar blonde haar los. De kimono viel open, waardoor een complete borst vrij kwam te staan.
‘Omdat ik een verdediger ben,’ antwoordde Marnix en ontweek de hand waarmee zijn vrouw hem over het hoofd wilde aaien alsof het een elleboog was van een tegenstander tijdens een kopduel.
‘Bij je ploeg, ja,’ zei zijn vrouw, ‘op zondagmorgen ben je mooi van mij!’
Ze sprong bij hem op schoot.
‘Je kent de regels,’ hijgde Marnix, ‘geen seks voor de wedstrijd. Seks verstoort het concentratievermogen.’
Zijn vrouw snoerde hem de mond met haar tong en begon met haar onderlijf ritmisch over het zijne te bewegen.

In de spelersbus was het net zo stil als altijd op weg naar een uitwedstrijd. Vandaag ging het helemaal naar Heerenveen. Ruim een uur pijnlijk zwijgen vanuit Almelo. Marnix moest aan het paradijs denken, waar Eva zich door de slang liet verleiden. Er zat een natte plek in zijn boxer shorts, want er was geen tijd meer geweest om te douchen. Als dat maar goed ging.

De kleedkamer van Heerenveen leek als twee druppels water op die van NEC, FC Utrecht en Willem II. Dezelfde projectontwikkelaar, zeker. Zoals gewoonlijk trok Marnix eerst zijn linkerkous aan en daarna pas zijn rechter. De schoenen gingen juist in de omgekeerde volgorde. Ooit, voor een pupillenwedstrijd ging het in de haast per ongeluk op die manier. Marnix scoorde zes keer. Sindsdien was voetbal met rituelen omgeven. Vandaag was het voor het eerst in zestien jaar anders gegaan.

Tien minuten voor de wedstrijd. Ze hadden zich warm gelopen op het veld. Het stadion zat bomvol fanatieke Friezen, die wel soep lustten van Tukkers. Nu stond de laatste teambespreking op het programma. Er zat iets in Marnix’ keel dat hij niet weg kon slikken.

‘Iedereen houdt zich aan zijn taken,’ sprak de trainer, ‘achterin gegroepeerd blijven en loeren op de counter.’
De ploeg knikte en staarde naar de schoenen waarmee het moest gebeuren.
‘Marnix Smit?’
De trainer sprak hem rechtstreeks aan. Dat kon maar een ding betekenen: Hij kreeg een belangrijke taak. Een kans! Zie je wel, bijgeloof was onzin.
‘Ja?!’ riep hij verwachtingsvol uit. Visioenen van transfers naar Spanje doemden op.

Heel even was het stil in de kleedkamer.

‘Jij,' zei de trainer toen, 'houdt Alfonso Alvez vandaag uit de wedstrijd.’

Trefzeker

Zo sta ik met mijn blote voeten middenin de nacht op straat in Midden-Limburg, zo steken diezelfde voeten amper anderhalf etmaal later voor het eerst sinds 25 jaar in een paar voetbalschoenen bij het plaatsje Lathum, het décor van Jan Siebelinks knielen op een bed violen. Samen met vriend Benz, bij wie ik inmiddels onderdak heb gevonden, en nog twee mannen van middelbare leeftijd neem ik het op tegen vier twintigers. Eén van de jonkies heeft hands gemaakt op de lijn en aangezien ik het was die de doelpoging waagde, moet ik de penalty nemen, dat wil zeggen dat ik vanaf de middellijn op de lege goal van anderhalve meter bij 75 centimeter moet schieten.
‘Dat wordt lachen,’ meent één van de tegenstanders.

Hoewel een deel van mijn wezen nog steeds tussen hoop en vrees in de tuin van La van Dongen bivakkeert, pak ik de bal resoluut op en wandel ermee naar de imaginaire middellijn, zo’n twintig meter van het doel. Ik zoek een goed polletje om de bal te plaatsen. De tegenstanders hebben zich grijnzend naast en achter de goal opgesteld, waarschijnlijk om te voorkomen dat de bal in de sloot achter het veldje belandt voor het geval ik mis. Op de horizon loert een onweersfront.

‘Laat hem erin róllen!’ raadt Benz me nog aan, maar mijn wereld is al gekrompen en het doelpunt staat in de sterren geschreven. Ik hoef het alleen nog maar te maken. Er is de goal, er is de bal en ik ben het instrument. Verder heerst de leegte. Zonder een enkele gedachte, praktisch uit stand schiet ik.

Ik heb de bal met mijn wreef geraakt en hard ook. Hij scheert over het gras, maar wint allengs aan hoogte tot hij, precies in het midden, het net doet bollen.
‘In het dak van het doel!’ roept één van de tegenstanders bewonderend uit.
‘Zo doe je dat,’ grijns ik.

Uiteindelijk, na bijna twee uur voetballen, winnen we met 20-18.

Pinkpop & Play-off

Twee dingen vallen vandaag op. Eén: op de Pinkpop-campings is dit jaar opvallend veel gestolen. Twee: de op alle fronten verliezende coach Van Gaal geeft de scheidsrechters de schuld.

Waar ga je nu voor naar een popfestival? Niet om met een slaapzak, een föhn, een pannenset en een toilettas in de armen te gaan headbangen op je favoriete band. Natuurlijk laat je dingen in de tent liggen, slechts door een rits gescheiden van grijpgrage vingers. Kampeerders zijn solidair, ze doen het allen zo, dus gaat het doorgaans goed.

Over naar het voetbal. Hoewel de experts het erover eens zijn dat AZ dit jaar veruit de beste ploeg was, heeft het speeltje van Dick Scheringa op alle fronten naast de pot gepiest. Coach Louis van Gaal weet het zeker: er is sprake van een complot, de topploegen worden bevoordeeld. Of het nu in de UEFA-cup, de beker of de competitie was, altijd nam de scheidsrechter op een cruciaal moment in de wedstrijd een beslissing in het nadeel van AZ en werd de overwinning door Werder Bremen, Excelsior en tot tweemaal toe Ajax gestolen.

Van Gaal heeft nog gelijk ook. Wat hij echter vergeet is dat de arbitrale dwalingen tijdens wedstrijden van AZ over een heel seizoen genomen ongeveer even vaak voordeel als nadeel zullen hebben opgeleverd. De invloed van de scheids hoort nu eenmaal bij het spelletje; soms zit het mee, soms zit het tegen, want de bal is rond. Omdat het Pinksteren is, hebben we niet eens zoveel fantasie nodig om voetbal als een metafoor voor de tombola van het leven te zien. De scheids staat dan natuurlijk voor God, wiens wegen uit de aard der zaak ondoorgrondelijk zijn.

Kortom, als een soort eigentijdse Job (of Don Quichotte, zo u wilt), neemt Louis van Gaal het tegen hogere machten op. Laten we er hem dankbaar om zijn.

Maar wat, zult u zich terecht afvragen, heeft een voetbaltrainer in vredesnaam met de toegenomen diefstal tijdens Pinkpop te maken? Twee dingen. Eén: zonder bezit geen diefstal. Twee: het ligt er maar net aan waarop iemand zich blindstaart. Waarom komen de dieven bijvoorbeeld niet op het idee om meteen de hele tent mee te nemen, die kun je toch ook op marktplaats verkopen?

De bal is rond (3)

Normaal op zondagmiddag doe ik alles om te vermijden dat ik de uitslagen van de eredivisie verneem. Ik wil de wedstrijden zien om te weten hoe ze aflopen. Dat is nog een hele kunst. Zo moet ik weg blijven van Teletekst en ook sommige Internet-sites zijn taboe. Het vervelendste is nog de zogenaamde service van NOS Studio Sport. Zit je onbekommerd naar een wielerklassieker te kijken, lopen er onder in beeld doodleuk de tussen-, rust- en eindstanden van de vaderlandse voetbalcompetitie voorbij. Soms kan ik nog maar net op tijd wegzappen.

Zoniet gisteren. Drie ploegen maken kans op het kampioenschap. Het is zo spannend dat ik de strijd live wil meemaken; ik stem af op langs de lijn. De tijd vliegt voorbij. In een wip staat het in Eindhoven 2-1, terwijl AZ in Rotterdam met 1-0 achter komt en met tien tegen elf verder moet. Ook Ajax komt in Tilburg op voorsprong. Gelukkig komt AZ al snel gelijk, uit een vrije trap door Cziommer. Het kan nog steeds alle kanten op, houd ik me voor, als de eerste helft er in Rotterdam, Tilburg en Eindhoven op zit.

Toch is er iets. Misschien ligt het aan Evert ten Apel, de man die vanuit het Philips-stadion verslag doet. Iedere goal waarvan hij gewag maakt, lijkt de belofte van een volgende in te houden. Ik ken Evert ten Apel langer dan vandaag. Nog levendig herinner ik me zijn commentaar, toen voor de tv, van de halve finale van de EK van 1988, tussen Nederland en Duitsland. Chauvinisme was een eufemisme. En nu, pakweg twintig jaar later, orakelt Ten Apel het kampioenschap van PSV naderbij. Ik kan het niet uitstaan. Tegelijk realiseer ik me dat Ten Apel niet voor niets zo jubelt: PSV lijkt de enige ploeg te zijn die daadwerkelijk voor het landskampioenschap gaat.

Wacht. In Tilburg scoort Huntelaar de 0-2. Ik spring bijna tegen het plafond. Intussen reken ik ook nog op het collectief van AZ. Ook met tien man moet Excelsior een eitje zijn. En inderdaad. De Alkmaarders komen weliswaar met 2-1 achter, maar Koevermans scoort met een frommelgoal de gelijkmaker. Bovendien wordt er een Rotterdammer van het veld gestuurd en is het weer tien tegen tien op Woudestein.

De tweede helft gaat nog sneller dan de eerste. Voor ik het weet, is de naspeeltijd aangebroken. Ik hoop maar dat Ten Cate en Van Gaal hun keepers mee naar voren sturen. De titel ligt verdorie voor het grijpen!

De rest is geschiedenis. Excelsior wint om des keizers baard met 3-2 van AZ, Ajax blijft in Tilburg op 0-2 steken en in Eindhoven wordt Vitesse bij een stand van 5-1 een glaszuivere strafschop onthouden. Niets vermag het feestje van Evert ten Apel te verstoren: tegen alle verwachtingen in wordt PSV alsnog kampioen, voor de derde keer op rij.

Stomme, ronde bal.

De bal is rond (2)

Excelsior – AZ

Mede dankzij 2000 meegereisde supporters beleefden Van Gaal en zijn onervaren recruten hun mooiste uur op Woudestein. Met de titel voor het grijpen schoot aanvankelijk de kramp in het speeltje van Dirk Scheringa. Het vrijuit spelende Excelsior counterde voor rust freewheelend naar 2-0. In de tweede helft koos de Alkmaar-Zaanstreekcombinatie vol voor de aanval. Cziommer (vrije schop, 52-ste minuut) en Jenner (briljant stiftje, 74-ste minuut) trokken de stand gelijk. Toch duurde het tot de 2-de minuut van de naspeeltijd voor Koevermans met een frommelgoal aan alle spanning een einde maakte. Tien jaar geleden nog degradeerde AZ naar de eerste divisie. Nu haalt Van Gaal zijn gram op zijn (imaginaire) criticasters en mag zijn ploeg zich een welverdiende kampioen van Nederland noemen.


PSV – Vitesse

Het is Ronald Koeman dan toch nog gelukt om een lange neus te maken naar het pragmatische PSV-bestuur. Vooraf zullen er maar weinig bookmakers hun geld hebben gezet op een ruime overwinning van zijn geplaagde elftal op het in theorie nog volop voor een plaats in het linker rijtje vechtende keurkorps uit Arnhem. Afellay (2 x), Cocu (penalty) en Simons tekenden een ruststand van 4-0 aan. Wat Aad de Mos tijdens de thee ook gezegd heeft, in de tweede helft liet Vitesse zo mogelijk nog meer over zich heen lopen. Na 90 minuten en 3 minuten naspeeltijd blies scheidsrechter Jol het verlossende eindsignaal. 9-0 (nog eens Cocu, Alex – uit een hoekschop, Koné – 2x en Kluivert). Een korfbaluitslag van een wanvertoning, waarmee een titel behaald werd die al verloren was, een titel met een nasmaak. De blijdschap in Eindhoven en omstreken zal er niet minder om zijn.


Willem II – Ajax

Henk ten Cate had er geen geheim van gemaakt: zijn gevoel zei hem dat Ajax kampioen zou worden in Tilburg. Hij had het naar eigen zeggen al beweerd toen PSV nog 11 punten voor stond. Niet alleen omdat het waar was, voor zijn gevoel dan. Ook vanwege de psychologische oorlogsvoering, natuurlijk. Toen het erop aankwam in Tilburg legde de noodzaak om met grote cijfers te winnen de godenzonen van Ten Cate niet lam, integendeel. Met oogstrelend combinatievoetbal werd Willem II volledig van de mat gespeeld. Na de reglementaire 90 minuten tekenden Huntelaar en Perez ieder voor een hattrick. De rest van de Ajax-productie kwam voor rekening van Immanuelson en Heitinga. Bijzonderheid: in de 78-ste minuut stopte doelman Stekelenburg een penalty. Zo werd de 0 gehouden en kon het gevoel van trainer Ten Cate bewaarheid worden: op doelsaldo eiste lucky Ajax in Tilburg de landstitel op.

Voetbal = toeval + b

Voetbal is bijna een anagram van toeval.

Woensdag wordt Johan Cruijff 60. Als opmaat stond de programmering van Nederland 3 vanavond al in het teken van zijn carrière.

En terecht.

Voetbal is een allegorie op het menselijke leven. We hebben de kapriolen van de bal niet onder controle. Er zijn ook zoveel andere factoren die een rol spelen: de medespelers, de tegenstanders, de staat van het veld, de zij- en de achterlijnen, de scheidsrechter, de druk van de media, de verwachtingen van de achterban.

Voetbal is bijna een anagram van toeval.

In alle grote voetbalnaties van de wereld gaan de coaches ervan uit dat voetbal een opportunistisch spelletje is. Je profiteert van fouten van de tegenstander. Voetbal is vooral een kwestie van improviseren, al dan niet verhuld catanaccio spelen en de zaak achterin op slot houden. Wie dat het beste doet, wordt kampioen.

Zoniet Johan Cruijff. Voor hem is voetbal een optelsom van details. Hij is een tovenaar, hij heeft de bal aan een touwtje, leest het spel en legt de werkelijkheid zijn wil op. Als je de bal hep, kennen hun niet scoren.

Voetbal is bijna een anagram van toeval.

Het leven is een tombola. We weten niet wanneer ons uur slaat. Johan Cruijff logenstraft die wet. Hij leert ons dat een individu wel degelijk het verschil kan maken. Namens ons heeft hij zich onsterfelijk gemaakt. Hij is effectiever dan die andere JC qua hoop. Vraag het aan Catalanen.

Ik voor mij prijs me gelukkig dat ik de verlosser nog in het echt heb zien spelen, meermaals zelfs. De tweede keer springt eruit. Mei 1971 of daaromtrent. Een kaartje 'jongensrang' kostte 1 gulden. Ik sloeg geen thuiswedstrijd van Go Ahead Eagles over. Ajax stond vast op de tweede plaats, de laatste competitieronde in Deventer was een formaliteit. Vandaar waarschijnlijk dat Johan Cruijff niet met zijn vertrouwde nummer op de spelerslijst prijkte. Niet het nummer 9, niet het nummer 14, maar het nummer 1 sierde zijn rug. Geloof het of niet, maar Johan Cruijff stond die dag in de Adelaarshorst op doel. Hij zag er verdwaald uit, in het veel te grote gele keepersshirt en een hels fluitconcert werd zijn deel, telkens als hij de bal aanraakte. Wie dacht hij wel dat hij was om het spelletje zo op zijn kop te zetten?

Voetbal is op een b na het anagram van toeval.

Ajax verloor die dag in Deventer met 4-1.

De bal is rond

Excelsior – AZ

Ondanks 2000 meegereisde supporters vonden Van Gaal en zijn tenslotte toch te onervaren recruten hun Waterloo op Woudestein. Met de titel voor het grijpen schoot de kramp in het speeltje van Dirk Scheringa. Het vrijuit spelende Excelsior counterde voor rust al freewheelend naar 2-0. Simon Cziommer, die tot dan doe alleen maar vanwege zijn opzichtige schwalbes opgevallen was, gaf na de 2-0 uiting aan de frustratie van de Alkmaar-Zaanstreekcombinatie door de bal buiten het stadion te jagen (wat niet eens zo’n kunst is op Woudestein). Het kwam hem op zijn tweede gele kaart, en dus rood, te staan. In de daaropvolgende commotie stuurde scheidsrechter Braamhaar ook Koevermans nog van het veld. Ondanks het numerieke nadeel koos AZ in de tweede helft vol voor de aanval. Verder dan de 2-1 van Jenner in de 78-ste minuut reikte het wanhoopsoffensief niet. De kampioensschaal werd Van Gaal en de zijnen op een presenteerblaadje aangereikt. Helaas. Kennelijk was de druk te groot.


PSV – Vitesse

Bijna was het Ronald Koeman gelukt. Vooraf zullen er maar weinig bookmakers hun geld hebben gezet op een ruime overwinning van zijn geplaagde elftal op het in theorie nog voor een plaats in het linker rijtje vechtende keurkorps uit Arnhem. Afellay (2 x), Cocu (penalty) en Simons tekenden een ruststand van 4-0 aan. Wat Aad de Mos tijdens de thee ook gezegd heeft, in de tweede helft liet Vitesse zo mogelijk nog meer over zich heen lopen. Alsof de wedstrijd verkocht was. Na 90 minuten en 3 minuten naspeeltijd blies scheidsrechter Jol het verlossende eindsignaal. 9-0 (nog eens Cocu, Alex – uit een hoekschop, Koné – 2x en Kluivert). Een korfbaluitslag. Maar niet genoeg, gezien de ontwikkelingen op de andere velden. En zo eindigt het seizoen van PSV, een ploeg die nog maar kort geleden niet te achterhalen leek, als een Griekse tragedie: met een lach in een traan. Het kampioenschap leek al binnen, maar de bekoring won.


Willem II – Ajax

Henk ten Cate had er geen geheim van gemaakt: zijn gevoel zei hem dat Ajax kampioen zou worden in Tilburg. Hij had het naar eigen zeggen al beweerd toen PSV nog 11 punten voor stond. Niet alleen omdat het waar was, voor zijn gevoel dan. Ook vanwege de psychologische oorlogsvoering, natuurlijk. Maar toen het erop aankwam in Tilburg bleken de godenzonen uit Amsterdam toch gewoon sterflijk. De noodzaak om met grote cijfers te winnen legde de mannen van Ten Cate lam. Huntelaar raakte een keer de lat, uit een clutch. Verder muntte Ajax uit in balverlies. Babel bleef onbegrepen, maar wat wil je ook met een naam die tot spraakverwarring leidt? Man van de wedstrijd werd Stekelenburg. De doelman was het die er uiteindelijk nog een punt uitsleepte voor de Amsterdammers. Dag, titel, misschien was je gewoon te dichtbij.

0 - 0

25 maart 1987. Ik ga voor het eerst in mijn leven naar een voetbalinterland, een kwalificatiewedstrijd voor de Europese Kampioenschappen, in een uitverkochte Kuip. Ik verheug me met name op het juichen uit vijftigduizend kelen, telkens als Marco Van Basten scoort. Samen met hem heeft bondscoach Rinus Michels onder andere Ruud Gullit, Ronald Koeman en Frank Rijkaard opgesteld, dus dat wordt een eitje, die Grieken.

Als jongen heb ik als vaste bezoeker van de thuiswedstrijden van Go Ahead Eagles het nodige meegemaakt qua vertoon van stammendrift, maar als ik zo om me heen kijk, is er ergens een heel grote grot open gegaan. De meeste in oranje gehulde Neanderthalers zijn verwikkeld in onderlinge geschillen. Tussen de vechtpartijen door komen er dierlijke kreten uit, terwijl een enkeling zijn blaas leegt in de ver beneden ons gelegen eerste ring.

Als het Griekse volkslied klinkt, moet ik de vingers in de oren stoppen, zo hels en hard wordt er in mijn vak gefloten. Gelukkig krijg ik kippenvel van het massaal meegezongen Wilhelmus.

Hè, hè, de wedstrijd begint. Shit. Hans van Breukelen mag al na vijf minuten vissen. Saravakos scoort de 0-1. Misverstandje in de defensie. Er gaat een grommen door het stadion. Duizenden Neanderthalers vloeken nu tegelijk.

De rest van de eerste helft heeft Nederland zoals gewoonlijk veel balbezit, maar meer dan breiwerkjes levert het zoals gewoonlijk niet op. In de rust valt een in het oranje gehulde dronken Neanderthaler bijna over de reling. Hij kan zich nog net vastgrijpen en leegt zijn maag in de ver beneden ons gelegen eerste ring.

De 56-ste minuut. Van Basten scoort de gelijkmaker. Ik spring een meter in de lucht en met mij nog zo’n vijftigduizend Neanderthalers. Wauw, ik wil meer.

Helaas. Ooit schijnen zo’n driehonderd Spartanen een heel leger te hebben weerstaan. Ik geloof er geen bal van. De Griekse mietjes nemen iedere gelegenheid te baat om krimpend van pijn ter aarde te storten en verstoren zo het momentum van het Nederlands elftal. Het blijft bij 1-1.

Laverend tussen kots, bloed en laveloze, in oranje gehulde Neanderthalers kost het ons een uur om de auto te bereiken. Voor we Rotterdam uit zijn, is het middernacht geweest. We hebben nog zeker anderhalf uur te gaan. Fijn, ik moet morgen voor dag en dauw op.

Bijna twintig jaar later. Nederland speelt opnieuw gelijk in de Kuip, ditmaal tegen Roemenië. Wat ben ik blij dat ik er niet bij was. 0-0 is nog erger dan 1-1.

De pijn van Leonardo

Het is maar goed dat Rita Verdonk niet in Brazilië geboren is. Daar is het de gewoonte om je de bijnaam aan te meten die je op straat krijgt. De speler over wie ik het heb, doet zijn (bij)naam alle eer aan. Hij is zo’n aanvaller die de bal aan een touwtje lijkt te hebben. Daarbij heeft hij passeerbewegingen in huis die je alleen maar in het circus ziet. Maar vandaag werd hij, huilend op een brancard, afgevoerd uit de Arena. Kruisbanden gescheurd. Minstens negen maanden uit de running. Alweer!

Arme Leonardo. In Feyenoord-shirt kampte hij eerst langdurig met een enkelblessure voor hem hetzelfde gebeurde als vandaag tegen Heerenveen, maar dan met de linkerknie. Toen hij na ruim een jaar zijn rentree maakte, was hij geen schim meer van zijn oude zelf. Hij werd bij NAC gestald, als groeibriljant tussen stoempers (dat ze Jenner naar AZ hebben laten gaan!). Ziedaar, tijdens de winterstop, leek het sprookje van Leonardo alsnog een vervolg te krijgen. Het beursgenoteerde Ajax wilde hem hebben.

Toegegeven, het Damrak was niet onder de indruk en veel rendement heeft Leonardo als Ajacied ook op het voetbalveld nog niet opgeleverd. Maar het had wat kunnen worden met hem. Want het zijn dan wel godenzonen in Amsterdam, maar van de F-jes tot en met het eerste ben je een nummer op het veld, en dat nummer brengt bepaalde taken met zich mee, bij balbezit en, belangrijker haast nog, bij balverlies, of je nu Leonardo heet of Bergkamp. Onder een vaderlijke trainer als Ten Cate had de Braziliaan de juweel kunnen worden die in hem schuilt.

Maar nu zijn de kruisbanden van zijn rechterknie afgescheurd. Zelfs in een bijna volle Arena kon je hem horen schreeuwen van pijn. Leonardo staat een langdurige revalidatie te wachten. Voor de derde keer zal hij zich moeten zien terug te vechten. Eerst zal hij bedolven worden onder de beste wensen. Maar naarmate de maanden verstrijken, zal de strijd eenzamer worden. Sterkte, Leonardo, ik zal je missen in de tussentijd.